Windenergie drukt stroomprijzen, geopolitieke risico’s stuwen gasprijzen

De Nederlandse day-ahead (DA) baseloadprijs bedroeg in week 43 gemiddeld €133,8/MWh, een daling van €54,0/MWh ten opzichte van de voorgaande week, terwijl de piekprijs met €49,1/MWh daalde naar €138,8/MWh. De prijzen begonnen de week hoog op maandag (€207,3/MWh), voordat ze op vrijdag met €133,5/MWh waren gedaald. De sterke daling van de Nederlandse DA-baseloadprijzen op zaterdag en zondag (naar respectievelijk €33,62/MWh en €23,3/MWh) werd veroorzaakt door een sterke toename van de windenergieproductie in Noordwest-Europa. Een lagedrukgebied dat vanaf de Noordzee naderde, zorgde gedurende de tweede helft van de week voor een aanhoudend hoge windenergieproductie. Ook de Duitse windenergieproductie lag ruim boven de seizoensnorm, waardoor de residuele vraag afnam en de vraag naar gasgestookte elektriciteitsproductie in de regio daalde. In het weekend lagen de uurprijzen op sommige momenten rond nul. Het prijsverloop gedurende de week liet een opvallend verschil zien: terwijl de elektriciteitsprijzen vanaf het midden van de week daalden door de toenemende windenergieproductie, bleven de gasprijzen stijgen als gevolg van geopolitieke risico’s. Hierdoor ontstond tegen vrijdag een steeds grotere discrepantie tussen beide markten.

De TTF day-ahead (DA) prijs bedroeg in week 43 gemiddeld €90,4/MWh, een stijging van €4,6/MWh ten opzichte van de voorgaande week. Het month-ahead (MA, nov-26) contract steeg met €6,3/MWh naar €93,9/MWh. Het gemiddelde verschil tussen de DA- en MA-prijzen op weekdagen nam toe van €0,52/MWh in week 42 naar €0,86/MWh (€0,15/MWh in week 41). Deze premie weerspiegelde de krapte op de Noordwest-Europese (NWE) gasmarkt. De vraag in NWE steeg met ongeveer 20% ten opzichte van de voorgaande week naar circa 527 miljoen m³ per dag, terwijl de gasopslagen van maandag tot en met donderdag per saldo werden aangesproken. Hierdoor nam de vulgraad van de gasopslagen in NWE gedurende de week met slechts 0,2 procentpunt toe tot 66,6% op 25 oktober (tegenover een stijging van 1,4 procentpunt in week 42). In absolute termen bedroeg de gasvoorraad in NWE 393 TWh (circa 37.200 miljoen m³), ongeveer 14% lager dan op dezelfde datum in 2025 en circa 29% lager dan in 2024. De totale gasvraag in NWE steeg met 87,5 miljoen m³ per dag (+20%) naar 527 miljoen m³ per dag, tegenover 440 miljoen m³ per dag in week 42. De levering van LNG aan het gasnet nam toe met ongeveer 15 miljoen m³ per dag (+8%) naar 202 miljoen m³ per dag, terwijl de Noorse gasleveringen met 16 miljoen m³ per dag (circa 5%) daalden naar 297 miljoen m³ per dag, tegenover 313 miljoen m³ per dag in week 42, als gevolg van geplande en ongeplande uitval.

De aanvoerrisico’s rond de Straat van Hormuz bleven de belangrijkste opwaartse prijsfactor. De marine van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) meldde dat vier schepen die betrokken waren bij olietransporten in de noordelijke Perzische Golf waren geraakt en in brand waren gevlogen, terwijl drie andere schepen ten westen van de Straat van Hormuz op zeemijnen waren gebotst. De IRGC waarschuwde het Amerikaanse leger dat aanhoudende provocaties tot een bredere regionale reactie zouden kunnen leiden. De Aziatische LNG-prijzen stegen tot boven USD 30/mmBtu, waardoor de concurrentie met Europa om het beperkte LNG-aanbod verder toenam.