Gaat het licht uit als de zon verdwijnt? Wat gebeurt er met ons energiesysteem tijdens een zonsverduistering?

Als de zon verdwijnt, blijft het net in balans

Op 12 augustus 2026 is er vanwege de zonsverduistering tijdelijk minder zonneproductie. Maar de stroomvoorziening is niet in gevaar.

Hoe komt dat?

TenneT en marktpartijen zorgen ervoor dat het elektriciteitssysteem in balans blijft.

Wat doen marktpartijen?

Marktpartijen, zoals TTEP, zijn 24/7 in de weer om vraag en aanbod optimaal bij elkaar te brengen. De ontwikkeling van de vraag, maar ook de beschikbaarheid van productiemiddelen wordt continu bijgehouden. Weersvoorspellingen spelen daarbij een belangrijke rol. De eigen productiemiddelen en batterijen worden zo goed mogelijk ingezet op de markt, er wordt gekocht op de markt om de vraag van klanten te dekken en flexibiliteit wordt vrijgehouden om te kunnen reageren op onverwachte omstandigheden.

Wat doet TenneT?

TenneT bewaakt continu de actuele vermogensbalans en herstelt die balans bij onvoorziene afwijkingen. Bij eerdere zonsverduisteringen hield de markt vraag en aanbod perfect in balans en hoefde TenneT niet in te springen. Het is de verwachting dat dat deze keer ook het geval zal zijn. De invloed van de eclips is immers goed voorspelbaar. TenneT en marktpartijen zijn goed voorbereid.

Marktpartijen en TenneT houden, in een goed samenspel, de elektriciteitsvoorziening betrouwbaar en betaalbaar.

Bekijk hier het artikel van Tennet

Alles wat je je misschien zou afvragen

Moeten mensen zich zorgen maken over hun stroomvoorziening tijdens de eclips?

Nee. De impact van een eclips is goed voorspelbaar. Daarom kunnen TenneT en marktpartijen zich hier ruim van tevoren op voorbereiden. Het betreft wel een bijzonder event, omdat veel Europese landen hiermee te maken krijgen. TenneT heeft dan ook nauw samengewerkt met de andere netbeheerders in Europa.

Wat doet TTEP als energiebedrijf op zo’n dag?

We monitoren continu de verwachtingen voor vraag en aanbod en passen onze inzet daarop aan. Daarbij maken we gebruik van de flexibiliteit binnen onze portefeuille van energie-assets. Dat zijn zowel onze eigen batterijen en centrales. Maar we verzorgen ook de marktoegang voor assets (zoals wind- en zonneparken en batterijen) van andere bedrijven. Ook die assets kunnen door ons aangestuurd worden. Juist omdat we een brede portfolio hebben, inclusief flexibele assets zoals batterijen en gascentrales, kunnen wij dat goed doen.

Verdienen energiebedrijven hier extra aan?

Nee. Het belangrijkste effect is dat flexibiliteit efficiënt wordt ingezet waardoor vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten. Dat draagt bij aan een betaalbaar en betrouwbaar energiesysteem. Marktpartijen, zoals TTEP, moeten hun werk ook efficiënt doen, omdat ze onderling concurreren. Zij proberen zich te onderscheiden bijvoorbeeld door betere analyses en prognoses en ook door het leveren van 24/7 diensten.

Wordt dit balanceren van vraag en aanbod moeilijker nu er steeds meer wind en zon bijkomt?

De uitdaging verandert. Dat is zeker. Zo zijn goede weersvoorspellingen steeds belangrijker geworden.

De uitdaging voor TenneT, als het gaat om het balanceren in real-time, is nog niet drastisch veranderd. De hoeveel reserves die TenneT achter de hand houdt is al jaren ongeveer even groot. In de toekomst zal dit waarschijnlijk wijzigen, bijvoorbeeld als gevolg van variaties van zeer grote hoeveelheden wind op zee.

Voor markpartijen is de korte-termijn handel (de intraday-handel) steeds belangrijker geworden. Dat is de handel die nog plaatsvindt in de laatste uren voor levering. Batterijen spelen daar ook een grote rol, en marktpartijen investeren in batterijen. Zo heeft TTEP onlangs, samen met Eneco, besloten een batterij van 50 MW / 200 MWh te bouwen.

Wat gebeurt er nu als een zonnepark zijn verwachte productie heeft verkocht en dan veel minder produceert dan verwacht?

Elke marktpartij, dus ook een zonnepark, draagt “programmaverantwoordelijkheid”, of heeft die verantwoordelijkheid uitbesteed.

Programmaverantwoordelijkheid betekent dat elke onbalans die een marktpartij heeft – dus in dit geval het verschil tussen verkoop en werkelijke (gemeten) productie – met TenneT wordt verrekend tegen de onbalansprijs. In dit voorbeeld, betekent dit dat het zonnepark te weinig heeft geproduceerd en voor die energie een prijs (de onbalansprijs) moet betalen aan TenneT.

Omdat men nooit vooraf weet wat die onbalansprijs zal zijn, en omdat men ervan uit moet gaan dat die onbalansprijs ongunstig is (dus hoog bij tekorten in het Nederlandse net), hebben marktpartijen een prikkel om in balans te zijn.

Search

Zoeken